रक्तअल्पता ( Anemia) विरुद्ध किशोरीले किन खाने आइरन चक्की
हेल्थपत्र
काठमाडौ २१ असाेज । किशोरावस्था (१० देखि १९ वर्ष) मा शारीरिक वृद्धि तीव्र हुन्छ र महिनावारी (Menarche) सुरु हुने भएकाले शरीरमा रगत र आइरनको माग उच्च हुन्छ।
महिनावारीका कारण प्रत्येक महिना शरीरबाट रगत बग्ने भएकाले किशोरीहरूमा आइरनको कमी हुने जोखिम धेरै हुन्छ। आइरन चक्कीले हेमोग्लोबिनको मात्रा सन्तुलित राख्छ।
शारीरिक र मानसिक विकास: आइरनको कमीले थकान लाग्ने, रिङ्गटा लाग्ने, र ध्यान केन्द्रित गर्न गाह्रो हुने गर्छ।
पर्याप्त आइरनले पढाइमा ध्यान केन्द्रित गर्न र स्मरणशक्ति बढाउन मद्दत गर्छ।
रोगप्रतिरोधात्मक क्षमतामा वृद्धि: आइरनले शरीरको इम्युनिटी बढाउँछ, जसले गर्दा किशोरीहरू पटक-पटक बिरामी पर्दैनन्।
भविष्यको स्वास्थ्यमा सुधार: आजका किशोरीहरू भोलिका आमा हुन्। किशोरावस्थामै आइरनको मात्रा पूर्ण भएमा पछि गएर गर्भवती हुँदा आउने जटिलताहरू (जस्तै: कुपोषण, कम तौल भएको बच्चा जन्मिनु) घट्छन्।
आइरन तथा फोलिक एसिड वितरण प्रोटोकल:
नेपाल सरकारको निर्देशिका अनुसार किशोरीहरूलाई साप्ताहिक आइरन तथा फोलिक एसिड चक्की (Weekly Iron and Folic Acid Supplementation – WIFAS) खुवाउने कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ। जसमा:
१. लक्षित समूह: १० देखि १९ वर्ष उमेर समूहका विद्यालय जाने र विद्यालय बाहिर रहेका सम्पूर्ण किशोरीहरू।
२. मात्रा र समय (Dosage & Schedule)
चक्कीको प्रकार: आइरन + फोलिक एसिड (Iron and Folic Acid Tablet)
मात्रा: हप्ताको १ पटक, १ चक्की
अवधि: वर्षभरिमा कुल ५२ हप्ता (५२ वटा चक्की) वा वर्षमा २ चरण गरी (हरेक चरणमा १३-१३ हप्तासम्म हप्ताको एक चक्की)।
३. वितरण गर्ने माध्यम (Distribution Channels)
विद्यालय जाने किशोरीहरू: विद्यालयमै शिक्षक वा स्वास्थ्यकर्मीको प्रत्यक्ष निगरानीमा (हरेक हप्ताको एक निश्चित दिन, जस्तै: आइतबार) खुवाइन्छ।
विद्यालय बाहिरका किशोरीहरू: महिला सामुदायिक स्वास्थ्य स्वयंसेविका (FCHV) वा नजिकैको स्वास्थ्य संस्था/वार्ड कार्यालयमार्फत उपलब्ध गराइन्छ।
४. चक्की खाँदा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू
खाना वा खाजा खाएपछि मात्र खाने: खाली पेटमा खाएमा पेट दुख्ने, वाकवाकी लाग्ने वा अमिलो पानी आउने हुन सक्छ।
आइरन चक्की के सँग नखाने?
चिया, कफी, वा दूधसँग आइरन चक्की खानु हुँदैन, यसले आइरन शोषणमा बाधा पुर्याउँछ।
तर,
सादा पानी वा कागती पानी/भिटामिन ‘सी’ युक्त फलफूलसँग खानु उत्तम हुन्छ।
सामान्य असरहरू: चक्की खाएपछि दिसा कालो हुनु सामान्य प्रक्रिया हो, यसमा डराउनु पर्दैन।
अतिरिक्त राष्ट्रिय रणनीति (जुकाको औषधि):
आइरन चक्की वितरणसँगै किशोरीहरूलाई वर्षको २ पटक (हरेक ६/६ महिनामा) अल्बेन्डाजोल (Albendazole – 400mg) जुकाको औषधि पनि खुवाइन्छ, ताकि जुकाका कारण हुने रक्तअल्पतालाई पनि रोक्न सकियोस्।
सम्बन्धित खबर
सम्बन्धित समाचार
सबैभन्दा धेरै हेरिएको समाचारहरु
फेसबुक